SİNERJİ SİRKÜLER RAPOR
Sirküler Tarihi: 09.04.2026
SİRKÜLER NO: 2026/10
SİGORTA ŞİRKETLERİNCE TAZMİN EDİLEN PERT ARAÇLARDA VERGİ VE MUHASEBE UYGULAMALARI
Şirket aktifine kayıtlı bulunan taşıtlarda kaza sonrası pert olma (kullanılamaz duruma gelme) hallerinde kasko şirketince zararın tazmin edilmesi; kasko şirketinin aracı hurda haliyle üçüncü bir kişiye satarak noterden devir işlemini yapması durumları ile sıklıkla karşılaşılabilmektedir. Bu gibi hallerde vergi uygulaması ve fatura düzeni önem arz etmektedir.
Aşağıdaki örnekte bu hususa ilişkin vergi ve muhasebe uygulamaları bir örnek üzerinde ayrıntılı bir şekilde açıklanmaya çalışılmıştır:
Örnek:
X A.Ş.’nin aktifine kayıtlı bulunan binek araç kazaya karışmış ve eksper çalışması neticesinde pert raporu oluşturulmuştur.
Araç için sigorta şirketinden 1.000.000.-TL tazminat alınmıştır.
Pert araç sigorta şirketince 3. şahsa 400.000.-TL’ye satılmıştır.
1. Sigorta şirketinden alınan tazminatı muhasebesi kaydı:
--------------------------------------------------- / ------------------------------------------------------------
102 Bankalar 1.000.000.-TL
679 Diğer Olağan Dışı Gelir ve Karlar 1.000.000.-TL
---------------------------------------------------- / -----------------------------------------------------------
2. Pert aracın sigorta şirketinin verdiği bilgiler çerçevesinde 3. şahsa fatura düzenlenmek suretiyle satışı:
----------------------------------------------------- / ----------------------------------------------------------
257 Taşıt Birikmiş Amortismanı XXXXXXX
136 Diğer Çeşitli Alacaklar (Pert Aracı Satın Alan Şahıs/Şirket) 400.000.-TL
254 Taşıtlar XXXXX 391 Hesaplanan KDV 3.960,40.-TL
679 Diğer Olağan Dışı
Gelir ve Karlar XXXXXXX
------------------------------------------------------ / --------------------------------------------------------
- Hurda belgesi alınmış ve trafikten silinmiş olan araçların satışı KDV Kanunu’nun 17/4-g maddesi kapsamında KDV’den istisnadır. Bu durumda aracın zayi olduğu kabul edilecek, araç binek tipi değil ise ve amortisman süresi dolmamış ise kalan süreye tekabül eden ve aracın ilk iktisabında indirim konusu yapılan KDV kısmı düzeltilerek 391 ilave KDV açıklaması ile KDV beyannamesinde beyan edilecektir. 391 İlave KDV kaydının karşı bacağı 689 (KKEG) olacaktır. Araç binek tipi ise ilk iktisapta yüklenilen KDV indirim konusu yapılamadığı için bu şekilde bir KDV düzeltmesi de söz konusu olmayacaktır.
- Hurda belgesi alınmadan satılan araçların satışında bir istisna söz konusu değildir. Bu kapsamda binek araçlar için %1 ; binek olmayan araçlar için %20 oranında KDV uygulanacaktır.
- Örnekte araç binek tipi olduğu için %1 KDV oranı uygulanmış ve satış işleminde KDV yönünden ayrıca bir belirleme yapılmadığı için iç iskonto yöntemi ile KDV hesaplanmıştır.
3. 136 Hesabın Kapatılması:
---------------------------------------------------------- / -----------------------------------------------------
689 Diğer Olağan Dışı Gider ve Zararlar 400.000.-TL
136 Diğer Çeşitli Alacaklar (Pert Aracı Satın Alan Şahıs/Şirket) 400.000.-TL
--------------------------------------------------------- / -----------------------------------------------------
- Pert aracı satın alan şahıstan tahsilat yapılmadığı için (tahsilatı sigorta şirketi yapmaktadır) 136 hesap 689 hesap ile kapatılmıştır.
4. Sigorta şirketinden alınan tazminatın pert araç satış fatura tutarının üzerinde kalan kısmının Sigorta şirketine KDV'siz fatura edilmesi (1.000.000.-TL - 400.000.-TL = 600.000.-TL)
------------------------------------------------------- / --------------------------------------------------------
136 Diğer Çeşitli Alacaklar (X SİGORTA) 600.000.-TL
679 Diğer Olağan Dışı Gelir ve Karlar 600.000.-TL
------------------------------------------------------- / --------------------------------------------------------
------------------------------------------------------- /--------------------------------------------------------- 689 Diğer Olağan Dışı Gider ve Zararlar 600.000.-TL
136 Diğer Çeşitli Alacaklar (X SİGORTA) 600.000.-TL
--------------------------------------------------------/--------------------------------------------------------
Sigorta şirketinden alınan para tazminat bedeli olduğu için KDV’ye tabi bulunmamaktadır.
Saygılarımızla,
SİNERJİ
Bağımsız Denetim
Danışmanlık ve Yeminli
Mali Müşavirlik Ltd. Şti.
